Een rookvrij leven gun je iedereen: een toolkit om iedereen en zo ook etnische minderheden te bereiken.
In Overvecht werd tussen 2023 en 2025 met veel inzet gewerkt aan Rookvrij Leven: een wijkaanpak die bewoners niet alleen wilde informeren, maar hen ook wilde ondersteunen in de stap richting een rookvrij leven. Ruim tweehonderd bewoners werden bereikt via informatiesessies in buurthuizen, scholen en moskeeën – plekken waar mensen elkaar kennen en waar gesprekken vanzelf op gang komen. Sleutelfiguren uit de Syrische, Turkse en Marokkaanse gemeenschap speelden daarbij een sleutelrol. Met hun netwerk, taalvaardigheid en het vertrouwen dat zij genieten, wisten zij anderen te betrekken en drempels te verlagen.
Voor de evaluatie van de aanpak spraken we met betrokken partners – onder andere de gemeente Utrecht, Jellinek, Stichting Krachtwijken, Pharos en Sterkz.org. Hun ervaringen vormen samen met de stem van bewoners de basis voor dit onderzoek. Want juist waar professionele kennis en ervaringskennis elkaar raken, ontstaat inzicht in wat werkt en wat beter kan. We gingen ook in gesprek met bewoners, zowel via focusgroepen als een vragenlijst. Hun ervaringen laten zien wat de aanpak succesvol maakte, maar ook waar kansen liggen.
Drie pijlers
De aanpak in Overvecht sluit aan bij de drie pijlers die Pharos landelijk heeft geformuleerd: informeren, leiden naar Stoppen-met-Roken-zorg (SMR-zorg) en het evalueren van het bestaande aanbod. In deze rapportage kijken we niet alleen naar de resultaten, maar vooral naar de werkzame elementen: wat maakte dat bewoners zich lieten informeren? Waar ging het goed, en waar stokte het? En wat vertellen deze ervaringen ons over de toekomst van rookvrij-beleid in de wijk?
Een band creëren leidt tot resultaten
De informatiesessies bleken effectief in het vergroten van kennis en bewustwording. Sessies in de eigen taal, visuele uitleg en een vertrouwde omgeving zorgden dat deelnemers zich veilig voelden en handvatten kregen om met hun kinderen en familie over tabaksgebruik te praten. Tegelijkertijd was de toeleiding naar formele Stoppen-met-Roken-zorg beperkt. De drempel naar zorgverleners bleek hoog en formele eisen voor coaches beperkten de inzet van lokale begeleiders.
De belangrijkste les: vertrouwen en cultuursensitief werken zijn van groot belang voor impact, maar kennis alleen leidt niet per definitie tot gedragsverandering. Bewoners hebben behoefte aan praktische ondersteuning, structurele aanwezigheid van professionals en een aanpak die ouders, jongeren en scholen verbindt.
Handvatten en resultaten gedeeld met de doelgroep
Hoewel het bereik vooral lag bij Turkse, Syrische en Marokkaanse vrouwen, biedt de aanpak waardevolle inzichten. Deze vormen de basis voor de aanbevelingen en toolkit die in dit rapport en tijdens het symposium zijn gepresenteerd. Samen schetsen ze hoe een rookvrije wijk dichterbij komt wanneer kennis, relaties en ondersteuning hand in hand gaan.
Blijf op de hoogte of doe zelf mee!
- Meld je aan voor onze nieuwsbrief: Inschrijven voor de nieuwsbrief – Labyrinth Onderzoek & Advies
- Geef je stem in ons panel: labyrinthpanel.nl
Lees meer:
- Onderzoek naar jongerenwerk in Vlaardingen: hoe ervaren jongeren hun vrije tijd en ondersteuning?
- Help mee aan een onderzoek over samenleven in Nederland en ontvang een cadeaubon van €40,-!
- Terugblik 2025, vooruit naar 2026
- Diversiteit en Inclusief Utrecht – samen werken aan inclusiviteit
- Aftermovie evenement de cirkel rond: hoe geef jij terug?
